هانتاویروس‌ها(Hantaviruses) گروهی از ویروس‌ها هستند که 40 نوع از آنها در طبیعت وجود دارد و در حدود 22 گونه برای انسان بیماری‌زا هستند و از طریق جوندگان به انسان منتقل می‌شوند.

راه انتقال

افراد معمولاً از طریق قرار گرفتن در معرض ادرار، بزاق یا مدفوع آلوده جوندگان( معمولاً موش‌های صحرایی و موش‌های خانگی) به عفونت هانتاویروس مبتلا می‌شوند. خطر ابتلا به عفونت در بین افرادی که در فضاهایی با مدفوع و ادرار خشک شده جوندگان آلوده، کار، بازی یا زندگی می‌کنند، بیشتر است. به نظر می‌رسد که اکثریت موارد انتقال به انسان از طریق آئروسل رخ می‌دهد و ندرتا عفونت هانتاویروس می‌تواند از طریق گزش یا خراش جوندگان یا با خوردن غذای آلوده منتقل شود. انتقال فرد به فرد هانتاویروس‌ها می‌تواند درصد کمی از موارد ابتلا به هانتاویروس را به خود اختصاص دهد که این مورد فقط برای یک گونه هانتاویروس، ANDV، ثبت شده است.

علائم

علائم و شدت هانتاویروس به ویروس خاصی که باعث عفونت می‌شود بستگی دارد. علائم معمولاً حداقل 1 هفته پس ورود ویروس شروع می‌شوند، اما ممکن است تا 8 هفته هم طول بکشد تا علائم ایجاد شوند.

• سندرم ریوی هانتاویروس

بیماران در ابتدا علائمی شبیه آنفولانزا از جمله تب، لرز، خستگی، درد عضلانی و سردرد دارند و بسیاری از آنها دچار درد شکم، حالت تهوع، استفراغ یا اسهال می‌شوند. حدود 4 تا 10 روز بعد، بیماران ممکن است سرفه و تنگی نفس ایجاد کنند که می‌تواند به سرعت بدتر شود و باعث بیماری وخیم شود. در میان بیماران مبتلا به سندرم ریوی هانتاویروس که علائم تنفسی ایجاد می‌کنند، حدود یک سوم جان خود را از دست می‌دهند.

• تب خونریزی دهنده همراه با سندرم کلیوی

بیماران ممکن است در ابتدا تب، لرز، سردرد، کمردرد، درد شکم و حالت تهوع داشته باشند و برخی ممکن است دچار تاری دید، قرمزی چشم، بثورات پوستی و گرگرفتگی صورت شوند. علائم بعدی ممکن است خونریزی داخلی، فشار خون پایین و نارسایی کلیه باشد. خطر مرگ ناشی از تب خونریزی دهنده همراه با سندرم کلیوی بسته به ویروس خاص از ۱٪ تا ۱۵٪ متغیر است.

درمان

هیچ داروی خاصی برای درمان عفونت هانتاویروس وجود ندارد، اما بیماران باید تحت مراقبت‌های پزشکی حمایتی اولیه از جمله داروهایی برای تسکین علائم و در صورت نیاز برای درمان فشار خون پایین و سطح اکسیژن پایین، دریافت کنند. بیماران بستری مبتلا به سندرم ریوی هانتاویروس معمولاً با اکسیژن درمان می‌شوند و ممکن است به تهویه مکانیکی (دستگاه تنفس) یا اکسیژن‌رسانی غشایی خارج از بدن (ECMO) نیاز داشته باشند. بیماران مبتلا به تب خونریزی دهنده همراه با سندرم کلیوی ممکن است به دیالیز نیاز داشته باشند.

درمان ضد ویروسی ریباویرین که یک آنالوگ نوکلئوزیدی است در تب خونریزی دهنده همراه با سندرم کلیوی ناشی از ویروس هانتان، سویه متفاوتی از هانتاویروس، مؤثر است. از آنجایی که ریباویرین در شرایط آزمایشگاهی علیه SNV (ویروس هانتاویروس مسبب سندرم ریوی هانتاویروس) فعالیت دارد، دو کارآزمایی برای بررسی نقش این آنالوگ نوکلئوزیدی در درمان سندرم ریوی هانتاویروس انجام شد. اما طراحی مطالعه و تعداد بیماران برای نشان دادن یا رد اثربخشی دارو کافی نبود.

پیشگیری

محدود کردن تماس با جوندگان :

• تمام سوراخ‌ها یا حفره‌هایی که ممکن است به جوندگان امکان ورود به ساختمان‌ها را بدهند باید با توری سیمی، سیمان یا سایر مواد مسدود شوند.
• ساختمان‌های کم‌استفاده باید قبل از ورود باز شده و تهویه شوند.
• مکان‌های احتمالی لانه‌سازی جوندگان در نزدیکی خانه‌ها باید با چیدن علف و جمع کردن نخاله از اطراف ساختمان‌ها و الوار و سطل‌های زباله از بین بروند. در صورت کشف مکان‌های لانه‌سازی، باید هنگام تمیز کردن از دستکش‌های لاتکس استفاده شود و لانه‌ها قبل از برداشتن با محلول سفیدکننده یا شوینده 10٪ مرطوب شوند تا از انتشار آئروسل(از طریق هوا) جلوگیری شود. دستکش‌های لاتکس باید قبل از درآوردن ضدعفونی شوند و دست‌ها باید کاملاً شسته شوند.
• هیچ واکسنی برای هانتاویروس تأیید نشده است.