اورفورگلیپرون؛ داروی خوراکی جدید ضد چاقی در راه بازار دارویی است
اورفورگلیپرون (Orforglipron) با نام تجاری فوندایو( Foundayo)، نخستین داروی خوراکی غیرپپتیدی از دسته آگونیستهای گیرنده GLP-1 است که مسیر خود را از یک کشف آزمایشگاهی در ژاپن تا تأیید سریع سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) طی کرده است. این دارو در آوریل ۲۰۲۶ برای درمان کاهش وزن تأیید شد و به عنوان دومین آگونیست خوراکی GLP-1 پس از سماگلوتاید خوراکی وارد بازار شده است.
این مولکول در ابتدا توسط شرکت ژاپنی Chugai Pharmaceutical (زیرمجموعه Roche) و با کد OWL833 کشف شد. در آن زمان، ایده ساخت یک مولکول کوچک غیرپپتیدی که بتواند گیرنده GLP-1 را فعال کند، بسیار چالشبرانگیز و پرریسک تلقی میشد، زیرا بیشتر داروهای این دسته پپتیدی بودند و به صورت تزریقی مصرف میشدند. در سال ۲۰۱۸، شرکت Eli Lilly حق توسعه و تجاریسازی جهانی این دارو را از Chugai خریداری کرد. Lilly این دارو را با نام LY3502970 وارد فازهای بالینی کرد و در آوریل۲۰۲۶ سازمان غذا و داروی آمریکا داروی اورفورگلیپرون را برای کاهش و حفظ وزن در بزرگسالان چاق یا دارای اضافهوزن همراه با حداقل یک عارضه مرتبط با وزن، در ترکیب با رژیم غذایی و ورزش تأیید کرد. علاوه بر چاقی، این دارو در فاز سوم بالینی برای طیف وسیعی از عوارض مرتبط با چاقی مانند آپنه انسدادی خواب، نارسایی قلبی، بیماری کلیوی مزمن و استئاتوهپاتیت نیز در حال بررسی است.
مکانیسم اثر: برخلاف سماگلوتاید و تیرزپاتید که پپتید هستند و در دستگاه گوارش تخریب میشوند، اورفورگلیپرون یک مولکول غیرپپتیدی خوراکی است. (سماگلوتاید هم در فرم خوراکی و هم تزریقی یک پپتید است. تفاوت اصلی در این است که فرم خوراکی برای عبور از معده به یک افزاینده جذب به نام SNAC1 نیاز دارد و به همین دلیل دوز بسیار بالاتری از دارو مصرف میشود تا اثر مشابهی با تزریق ایجاد کند). نیمهعمر اورفورگلیپرون ۲۹ تا ۴۹ ساعت است و فراهمی زیستی ۷۷٪ (بسیار بالاتر از سماگلوتاید خوراکی) دارد.
دوز مصرف: دوز شروع ۰.۸ میلیگرم است که به تدریج (با فاصله حداقل ۳۰ روز) به ۲.۵، ۵.۵، ۹، ۱۴.۵ و در نهایت ۱۷.۲ میلیگرم افزایش مییابد.
نارسایی کلیه: خفیف تا شدید: نیازی به تنظیم دوز نیست، اما با احتیاط شروع/افزایش دهید.
نارسایی کبد: کلاس A و B ((Child-Pugh: بدون تنظیم دوز. کلاس C: توصیه نمیشود.
نحوه مصرف: یک بار در روز، با یا بدون غذا (بدون محدودیت ناشتا بودن). قرص کامل بلعیده شود و از خردکردن و جویدن آن خودداری شود.
ایمنی و هشدارها: مانند سایر داروهای GLP-1، اورفورگلیپرون نیز دارای هشدار در مورد خطر تومورهای سلول C تیروئید (بر اساس مطالعات حیوانی) است و در بیماران با سابقه کارسینوم مدولاری تیروئید یا سندرم MEN2 منع مصرف مطلق دارد.
تداخلات
- (Risk X - اجتناب): مصرف همزمان با مهارکنندههای قوی CYP3A4 + OATP1B1/1B3، القاکنندههای قوی CYP3A4، ریتوناویر، و سایر GLP-1ها (سماگلوتاید، تیرزپاتید، لیراگلوتاید).
- مهارکنندههای قوی CYP3A4: دوز اورفورگلیپرون به حداکثر ۹ میلیگرم در روز محدود شود (Risk D).
- قرصهای ضدبارداری خوراکی: اثربخشی کاهش مییابد. برای ۳۰ روز پس از شروع یا هر افزایش دوز، از روشهای جلوگیری غیرخوراکی یا روش barrier استفاده شود.
- سیمواستاتین: دوز روزانه سیمواستاتین بیش از ۲۰ میلیگرم نشود.
- انسولین/سولفونیلاوره/مگلیتینیدها: خطر هیپوگلیسمی؛ کاهش دوز این داروها در نظر گرفته شود.
عوارض جانبی شایع : تهوع، یبوست، اسهال، استفراغ، سوءهاضمه، درد شکم، خستگی، ریزش مو، سرگیجه.
عوارض جدی و هشدارهای ویژه
- آسیب حاد کلیه (AKI): به دلیل کمآبی ناشی از استفراغ/اسهال. در صورت استفراغ یا اسهال شدید، دارو موقتاً قطع و بیمار هیدراته شود.
- سنگ کیسه صفرا و کولهسیستیت (خطر با دوز بالاتر و درمان >۲۶ هفته بیشتر است).
- موارد نادر پانکراتیت hemorrhagic یا necrotizing گزارش شده است.
- خطر آسپیراسیون در بیهوشی/سداسیون عمیق بدلیل تخلیه تأخیری معده وجود دارد.
- در بیمارانی که از قبل گاستروپارزی شدید دارند این دارو توصیه نمیشود.
- رتینوپاتی دیابتی: ممکن است به طور موقت با کنترل سریع قند خون بدتر شود.
بارداری و شیردهی: داده انسانی وجود ندارد و لذا توصیه نمیشود.
📊 بر اساس منابع علمی معتبر (عمدتاً کارآزماییهای فاز ۳ و تحلیلهای غیرمستقیم منتشرشده در ۲۰۲۵-۲۰۲۶)، تفاوتهای کلیدی بین سماگلوتاید خوراکی و اورفورگلیپرون را میتوان در جدول زیر خلاصه کرد. نکته مهم این است که هیچ کارآزمایی مستقیم (Head-to-Head) برای مقایسه این دو دارو در زمینه چاقی وجود ندارد و بخشی از مقایسهها بر پایه تحلیلهای غیرمستقیم است که محدودیتهای خاص خود را دارند.

- ^ Salcaprozate Sodium
ارسال به دوستان